Test umaszczenia podstawowego - loci A i E

Czym różni się genotyp od fenotypu?
Genotyp to to, co jest zapisane w DNA konia. Nie widać go. Fenotyp to to, co widać: w tym przypadku umaszczenie.
Dla każdego genu koń ma dwa allele: jeden odziedziczony po matce, drugi po ojcu. Zapisujemy to na przykład jako A/a E/e.
Dwa konie mogą wyglądać tak samo, a różnić się DNA. Koń A/A E/E i koń A/a E/e mają oba gniade umaszczenie podstawowe. Koń A/a E/e może mieć źrebięta o karym lub kasztanowatym umaszczeniu podstawowym; koń A/A E/E ma wyłącznie źrebięta o gniadym umaszczeniu podstawowym.

Czym różni się umaszczenie podstawowe od umaszczenia konia?
Umaszczenie podstawowe to punkt wyjścia. Są tylko trzy: gniade, kare i kasztanowate. Decydują o nim dwa geny: Agouti i Extension.
Następnie inne geny modyfikujące mogą zmienić umaszczenie podstawowe: rozjaśnić je, depigmentować (usunąć barwę) lub dodać wzory srokate i inne. Efektem końcowym jest umaszczenie konia – to, które widzimy.
Przykłady:
• Izabelowaty (palomino): kasztanowate umaszczenie podstawowe z jednym allelem Cream.
• Bułany (buckskin): gniade umaszczenie podstawowe z jednym allelem Cream.
• Siwy: dowolne z trzech umaszczeń podstawowych, które Grey stopniowo depigmentuje z wiekiem.
Jeśli pozostałe geny modyfikujące nie mają wariantów, umaszczenie konia jest takie samo jak umaszczenie podstawowe.

Dlaczego ten test określa umaszczenie podstawowe, a nie umaszczenie konia?
Ponieważ test odczytuje tylko dwa geny, Agouti i Extension, a te dwa geny decydują wyłącznie o umaszczeniu podstawowym. Aby poznać umaszczenie konia, trzeba zbadać także pozostałe geny modyfikujące.

Za co odpowiada każdy locus?
Koń może wytwarzać dwa pigmenty: czarny i czerwony.
Extension decyduje, który z nich jest wytwarzany. Przy co najmniej jednym allelu E koń wytwarza czarny pigment. Przy e/e koń wytwarza tylko czerwony pigment.
Agouti decyduje, gdzie znajduje się czarny pigment. Przy co najmniej jednym allelu A czarny pigment występuje tylko na grzywie, ogonie, dolnych częściach kończyn i brzegach uszu: gniade umaszczenie podstawowe. Przy a/a czarny pigment pokrywa całe ciało: kare umaszczenie podstawowe.

Dlaczego koń e/e ma zawsze kasztanowate umaszczenie podstawowe?
Koń e/e wytwarza tylko czerwony pigment. Agouti działa wyłącznie na czarny pigment. Bez czarnego pigmentu Agouti nie ma na co działać i koń ma kasztanowate umaszczenie podstawowe -/- e/e, bez względu na swój genotyp Agouti. Allele Agouti pozostają jednak w DNA i przechodzą na źrebięta.

Dlaczego koń a/a ma kare umaszczenie podstawowe tylko wtedy, gdy ma allel E?
Układ a/a rozprowadza czarny pigment po całym ciele. Czarny pigment powstaje jednak tylko wtedy, gdy koń ma co najmniej jeden allel E. Dlatego: a/a E/- to kare umaszczenie podstawowe; a/a e/e to kasztanowate umaszczenie podstawowe.

Co oznacza kreska w A/- lub -/-?
Kreska oznacza „dowolny allel”. Stosuje się ją, gdy dany allel nie zmienia umaszczenia podstawowego.
• A/- E/- może oznaczać A/A E/E, A/a E/E, A/A E/e lub A/a E/e: wszystkie mają gniade umaszczenie podstawowe.
• -/- e/e może oznaczać A/A e/e, A/a e/e lub a/a e/e: wszystkie mają kasztanowate umaszczenie podstawowe.

Skoro widzę umaszczenie mojego konia, do czego służy test?
Ponieważ patrząc na konia, nie widać, co może przekazać źrebiętom. Koń A/A E/E i koń A/a E/e wyglądają tak samo, ale mają różne źrebięta. Tylko test DNA pokazuje, który jest który.

Czy dwa konie o gniadym umaszczeniu podstawowym skojarzone ze sobą mogą mieć źrebię o karym lub kasztanowatym umaszczeniu podstawowym?
Tak, jeśli oba są A/a E/e. Prawdopodobieństwo mendlowskie dla każdego źrebięcia:
• 56,25% gniade umaszczenie podstawowe A/- E/-
• 18,75% kare umaszczenie podstawowe a/a E/-
• 25% kasztanowate umaszczenie podstawowe -/- e/e

Czy dwa konie o karym umaszczeniu podstawowym skojarzone ze sobą mogą mieć źrebię o kasztanowatym umaszczeniu podstawowym?
Tak, jeśli oba są a/a E/e. Prawdopodobieństwo mendlowskie dla każdego źrebięcia:
• 75% kare umaszczenie podstawowe a/a E/-
• 25% kasztanowate umaszczenie podstawowe a/a e/e

Jakie źrebięta mają dwa konie o kasztanowatym umaszczeniu podstawowym skojarzone ze sobą?
100% źrebiąt o kasztanowatym umaszczeniu podstawowym -/- e/e, ponieważ oba mogą przekazać tylko allel e.

Który koń ma 100% źrebiąt o gniadym umaszczeniu podstawowym?
Koń A/A E/E. Każdemu źrebięciu zawsze przekazuje allel A i allel E. Dlatego wszystkie źrebięta mają gniade umaszczenie podstawowe A/- E/-, bez względu na drugiego rodzica.

Jak uzyskać źrebięta o karym umaszczeniu podstawowym?
Aby było to możliwe: każde z rodziców musi mieć co najmniej jeden allel a, a co najmniej jedno z rodziców musi mieć allel E.
Aby uzyskać 100% prawdopodobieństwa: oboje rodzice muszą być a/a, a co najmniej jedno z nich musi być E/E.

Dlaczego ten test jest ważny dla hodowców koni karych?
Koń fryzyjski jest zawsze kary. W Portugalii Coudelaria Ortigão Costa hoduje wyłącznie kare konie rasy lusitano (Puro-Sangue Lusitano). Aby utrzymać kare umaszczenie podstawowe u wszystkich źrebiąt, hodowca musi wiedzieć, które konie hodowlane są a/a E/E, a które są nosicielami allelu e (a/a E/e). Dwa konie a/a E/e skojarzone ze sobą mają 25% prawdopodobieństwa urodzenia źrebięcia o kasztanowatym umaszczeniu podstawowym a/a e/e. Ogier a/a E/E daje 100% źrebiąt o karym umaszczeniu podstawowym z każdą klaczą a/a. Tylko test DNA pozwala wykryć nosicieli.

Czy koń o kasztanowatym umaszczeniu podstawowym może mieć źrebięta o karym umaszczeniu podstawowym?
Tak, jeśli ma allel a (A/a e/e lub a/a e/e). Przykład: koń a/a e/e skojarzony z koniem a/a E/E ma 100% źrebiąt o karym umaszczeniu podstawowym a/a E/e. Dlatego genotyp Agouti konia o kasztanowatym umaszczeniu podstawowym ma znaczenie przy doborze partnera do krycia.

Jak odróżnić bardzo ciemne gniade umaszczenie podstawowe od karego umaszczenia podstawowego?
Na oko bywa to trudne. Test DNA daje pewność: gniade umaszczenie podstawowe A/- E/-; kare umaszczenie podstawowe a/a E/-.

Mój siwy koń nie pokazuje umaszczenia podstawowego. Czy można go zbadać?
Tak. Grey stopniowo depigmentuje sierść z wiekiem, ale DNA się nie zmienia. Test określa umaszczenie podstawowe, z którym koń się urodził.

W jakim wieku można zbadać konia?
W każdym wieku. DNA jest takie samo od urodzenia.

Jaką próbkę należy wysłać?
20–40 włosów wyrwanych z grzywy lub ogona, razem z cebulkami, albo 5 mL krwi pełnej w probówce K3-EDTA, pobranej przez lekarza weterynarii. Jedna próbka wystarcza do badania obu genów.

Kiedy otrzymam wyniki?
W ciągu 5–10 dni roboczych od dotarcia próbki do laboratorium. Certyfikowany raport jest wysyłany, gdy tylko analiza zostanie zatwierdzona.